تصویربرداری مستقیم از هاله غبار آلود اطراف سیاهچاله برای نخستین‌ باردانشمندان اولین‌بار موفق شدند تصویر مستقیم هاله‌ی غباری اطراف سیاه‌چاله‌ای در کهکشان سیگنوس A را ثبت کنند.

هفته‌ی جاری، روزهای خوشحال‌کننده‌ای برای علاقه‌مندان به سیاه‌چاله‌ها محسوب می‌شود؛ زیرا علاوه‌بر رونمایی نخستین تصاویر از افق رویداد سیاه‌چاله در آینده‌ای نزدیک، پروژه‌های دیگری نیز در جریان هستند. برای مثال، ستاره‌شناسان اولین‌بار موفق شده‌اند به‌طورمستقیم از هاله‌ی غباری اطراف سیاه‌چاله‌ای غول‌آسا و فعال تصویربرداری کنند.

برخی کهکشان‌ها ازجمله کهکشان‌های رادیویی، حاوی سیاه‌چاله‌های غول‌آسا و به‌شدت فعال هستند که درخشش آن‌ها در طول موج‌های رادیویی دیده می‌شود. چنین سیاه‌چاله‌هایی با دیسکی از مواد احاطه شده‌اند و اطراف دیسک هم هاله‌‌ی غول‌آسا و دونات‌شکلی از گردوغبار دیده می‌شود. چنین ساختار هاله‌ای در کهکشان رادیویی سیگنوس A قرار گرفته است. اگرچه سیگنوس A تقریبا ۷۶۰ تا ۸۰۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد، یکی از کهکشان‌های درخشان آسمان شب محسوب می‌شود.

سیاهچاله‌ی غول‌آسایی با جرم ۲.۵ میلیارد برابر جرم خورشید در مرکز کهکشان یادشده قرار گرفته است. این سیاه‌چاله مقادیر زیادی از ماده را در اطراف خود جمع کرده و فواره‌های پلاسما از قطب‌های آن به داخل فضا ساطع می‌شود. سیاه‌چاله‌های غول‌آسا و قرص برافزایشی و فواره‌های قطبی با یکدیگر مدل یکپارچه‌ی هسته‌ی کهکشانی فعال (AGN) را می‌سازند. «قرص برافزایشی» ساختار دیسک‌مانند ماده است که حول مرکز می‌چرخد و «فواره‌های قطبی» پدیده‌ای در ستاره‌شناسی است که در آن، مواد یون‌دار حول محور چرخش منتشر می‌شوند.

چنین هسته‌ای بسته به نوع کهکشان میزبان شکل متفاوتی خواهد داشت. کوازارها، بلازارها، کهکشان‌های رادیویی و کهکشان‌های سیفرت همه از AGNهای درخشان آسمان شب هستند؛ اما ویژگی‌های متفاوتی دارند. تفاوت بین آن‌ها را می‌توان براساس هاله‌ی غبار آن‌ها توصیف کرد. البته بسته به زاویه‌ی دید از زمین، ممکن است برخی ویژگی‌های آن‌ها از نظر مخفی بماند.

کریس کاریلی، اخترفیزیک‌دان رصدخانه‌ی ملی رادیویی (NRAO)، دراین‌باره می‌گوید:
این هاله بخش مهمی از پدیده‌ی AGN است و براساس شواهد، برای ساختارهای کم‌نور نزدیک به AGN وجود دارد؛ اما اولین‌بار است که این هاله در نزدیکی کهکشان رادیویی درخشان دیده می‌شود. این هاله نشان می‌دهد چرا اجرام با اسامی متفاوت ماهیت یکسانی دارند و فقط از زاویه‌های مختلف دیده می‌شوند.

از دیدگاه ما، هسته‌ی کهکشانی فعال سیگنوس A جانبی است؛ درنتیجه، هاله‌ سیاه‌چاله‌ را مخفی می‌کند. این کهکشان ۱۰ برابر نزدیک‌تر از کهکشان‌های رادیویی مقایسه‌پذیر است؛ بنابراین، تیم رصدخانه‌ی ملی رادیویی آمریکا (NRAO) تداخل‌سنج رادیویی آرایه‌ای عظیم (VLA) را برای بررسی دقیق‌تر این هاله به‌سمت آن قرار داد. درنهایت، آن‌ها موفق شدند هاله‌ای از گاز با عرض ۹۰۰ سال نوری را رصد کنند. این هاله‌ی گازی به‌شکل توده‌هایی در اطراف حفره‌‌ی سیاه غول‌آسای مرکز کهکشان سیگنوس A توزیع شده است.

در سال ۲۰۱۶، دومین سیاه‌چاله‌ی غول‌آسای این کهکشان کشف شد که فاصله‌ی زیادی از مرکز نداشت. براساس شواهد، این کهکشان در گذشته‌ای نه‌چندان دور با کهکشان دیگری برخورد کرده است. درنتیجه‌، سیاه‌چاله‌ی غول‌آسای کهکشان دیگر به حیات خود ادامه داده است.
تصویربرداری مستقیم از هاله غبار آلود اطراف سیاهچاله برای نخستین‌ بار
باوجوداین، ممکن است روزی دو سیاه‌چاله با یکدیگر ادغام شوند و سیاه‌چاله‌ای بسیار غول‌آسا با جرم ۶۶ میلیارد خورشید را بسازند. براساس پژوهش‌های سال گذشته روی سیگنوس A، هاله‌ی غباری اطراف سیاه‌چاله با میدان‌های مغناطیسی احاطه شده که جایگاه آن را تحکیم کرده‌اند. مشاهده‌های بعدی می‌توانند جزئیات بیشتری درباره‌ی تغییرات این هاله و نقش آن در سیستم AGN آشکار کنند. کاریلی می‌گوید:

بالاخره انتظار به‌پایان می‌رسد و می‌توانیم شواهد مستقیمی از وجود سیاه‌چاله را ببینیم. برای اندازه‌گیری شکل و ترکیب این هاله، به مشاهده‌های بیشتری نیاز داریم. برای مثال، ALMA (آرایه‌ی زیرمیلی‌متری، میلی‌متری بزرگ آتاکاما) می‌توانند مستقیما غبار را آشکار کند.
advertising
advertising
آخرین های جهان هستی
تب طلا در فضا رقابتی که منظومه شمسی را تا پنج قرن آینده تهی از منابع خواهد کرد

تب طلا در فضا رقابتی که منظومه شمسی را تا پنج قرن آینده تهی از منابع خواهد کرد

منشأ عجیب چاله موجود در راه شیری چیست

منشأ عجیب چاله موجود در راه شیری چیست

سفر به گودال ماریانا عمیق ترین نقطه اقیانوس های جهان

سفر به گودال ماریانا عمیق ترین نقطه اقیانوس های جهان

وضعیت کنونی حیات در مریخ چگونه است

وضعیت کنونی حیات در مریخ چگونه است

تولید اکسیژن و غذا در ایستگاه فضایی به کمک جلبک

تولید اکسیژن و غذا در ایستگاه فضایی به کمک جلبک

advertising
آخرین های علمی و تکنولوژی
رندرهای جدید و تصاویری از محافظ نمایشگر گوگل پیکسل 4 رویت شد

رندرهای جدید و تصاویری از محافظ نمایشگر گوگل پیکسل 4 رویت شد

رندر منتسب به گوشی تمام‌ صفحه و بدون دکمه سامسونگ منتشر شد

رندر منتسب به گوشی تمام‌ صفحه و بدون دکمه سامسونگ منتشر شد

احتمال معرفی گلکسی فولد سامسونگ در ماه اوت

احتمال معرفی گلکسی فولد سامسونگ در ماه اوت

انتشار تصاویر جدید گلکسی نوت 10  خداحافظی با جک هدفون

انتشار تصاویر جدید گلکسی نوت 10 خداحافظی با جک هدفون

گوشی های سری گلکسی نوت 10 به تراشه ی اسنپدراگون 855 پلاس مجهز نخواهند شد

گوشی های سری گلکسی نوت 10 به تراشه ی اسنپدراگون 855 پلاس مجهز نخواهند شد

advertising
محبوب ترین های علمی و تکنولوژی
جاه طلبی اپل در تولید تراشه با استخدام طراح ارشد ARM قوت می گیرد

جاه طلبی اپل در تولید تراشه با استخدام طراح ارشد ARM قوت می گیرد

AMD کارت گرافیک Radeon Pro WX 3200 را معرفی کرد

AMD کارت گرافیک Radeon Pro WX 3200 را معرفی کرد

تصمیم اپل به حذف اپ های ایرانی را بدون اجبار قانونی می داند

تصمیم اپل به حذف اپ های ایرانی را بدون اجبار قانونی می داند

اسنپ قابلیتی جدید برای رانندگان ناشنوا معرفی کرد

اسنپ قابلیتی جدید برای رانندگان ناشنوا معرفی کرد

سامسونگ فناوری جدید پردازش عصبی خود را معرفی کرد

سامسونگ فناوری جدید پردازش عصبی خود را معرفی کرد

advertising