احادیث ارزنده از پیامبر اسلام و ائمه اطهار درباره حکومت کردن

خواندنیاحادیث و روایات

- 97/09/18
احادیث ارزنده از پیامبر اسلام و ائمه اطهار درباره حکومت کردناحادیث این بخش با توجه به منابع بازبینی و به روز شده اند.

حدیث (1) امام على عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


قُلوبُ الرَّعِيَّةِ خَزائِنُ راعيها فَما اَودَعَها مِن عَدلٍ اَو جَورٍ وَجَدَهُ؛
دلهاى مردم صندوقچه‏ هاى حاكم است، پس آنچه از عدالت و يا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد ديد.
تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ص 346 ، ح 7982

حدیث (2) امام على عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


اسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ وَ احْذَرِ الْعَسْفَ وَ الْحَيْفَ فَإِنَّ الْعَسْفَ يَعُودُ بِالْجَلَاءِ وَ الْحَيْفَ يَدْعُو إِلَى السَّيْف‏
عدالت را اجرا كن و از زورگويى و ستمگرى بپرهيز زيرا زورگويى مردم را به ترك از وطن وامى‏ دارد، و ستم آنان را به قيام مسلّحانه مى ‏كشاند.
نهج البلاغه(صبحی صالح) ص 559 ، ح 476

حدیث (3) امام على عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


اِنَّ اللّه‏َ عَزَّ وَ جَلَّ فَرَضَ عَلى اَئِمَّةِ العَدلِ اَن يُقَدِّروا اَنفُسَهُم بِضَعَفَةِ النّاسِ كَيلا يَتَبَيَّغَ بِالفَقيرِ فَقرُهُ؛
خداوند عزوجل بر پيشوايان عادل واجب كرده كه سطح زندگى خود را با مردم ناتوان برابر كنند تا فقير را، فقرش برآشفته نكند.
کافی(ط-الاسلامیه) ج 1 ، ص 411

حدیث (4) امام على عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


مَن عَمِلَ بِالعَدلِ حَصَّنَ اللّه‏ُ مُلكَهُ؛
امام علی علیه السلام : هر كس به عدالت رفتار كند، خداوند حكومتش را حفظ خواهد كرد.
تصنیف غرر الحکم و درر الکلم ص340 ، ح 7775

حدیث (5) امام على عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


خَيرُ المُلوكِ مَن اَماتَ الجَورَ وَ اَحيَى العَدلَ؛
بهترين فرمانروا كسى است كه ظلم را از بين ببرد و عدل را زنده كند.
شرح آقا جمال الدین خوانساری بر غررالحكم ج3، ص 431، ح 5005

حدیث (6) لقمان حكيم عليه‏ السلام درباره حکومت فرمودند:


يا بُنَىَّ ... إِذَا دَعَتْكَ الْقُدْرَةُ عَلَى ظُلْمِ مَنْ هُوَ دُونَكَ فَاذْكُرْ قُدْرَةَ اللَّهِ عَلَيْك‏
فرزندم ... هرگاه قدرت، تو را به ظلم بر زيردستت فرا خواند، قدرت خدا را بر خودت به يادآور.
ارشاد القلوب (ديلمى) ج1، ص 73

حدیث (7) امام على عليه ‏السلام درباره حکومت فرمودند:


مَن نَصَبَ نَفسَهُ لِلنّاسِ اِماما فَليَبدَأ [فعليه أن يبدأ] بِتَعليمِ نَفسِهِ قَبلَ تَعليمِ غَيرِهِ وَليَكُن تَديبُهُ بِسيرَتِهِ قَبلَ تَديبِهِ بِلِسانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفسِهِ وَ مُؤَدِّبُها اَحَقُّ بِالاجلالِ مِن مُعَلِّمِ النّاسِ و مُؤَدِّبِهِم؛
كسى كه خود را پيشواى مردم قرار داده، بايد پيش از آموزش ديگران، خود را آموزش دهد و پيش از آن‏كه ديگران را با زبان، ادب بياموزد، باكردارش ادب آموزد و البته آموزش دهنده و ادب‏آموز خود بيش از آموزگار و ادب‏آموز مردم، شايسته تجليل است.
منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة (خوئى) ج‏21، ص 107

حدیث (8) امام على عليه السلام درباره حکومت فرمودند:


تِسْعَةُ أَشْيَاءَ قَبِيحَةٌ وَ هِيَ مِنْ تِسْعَةِ أَنْفُسٍ أَقْبَحُ مِنْهَا مِنْ غَيْرِهِمْ ضِيقُ الذَّرْعِ مِنَ الْمُلُوكِ وَ الْبُخْلُ مِنَ الْأَغْنِيَاءِ وَ سُرْعَةُ الْغَضَبِ مِنَ الْعُلَمَاءِ وَ الصِّبَا مِنَ الْكُهُولِ وَ الْقَطِيعَةُ مِنَ الرُّءُوسِ وَ الْكَذِبُ مِنَ الْقُضَاةِ وَ الزَّمَانَةُ مِنَ الْأَطِبَّاءِ وَ الْبَذَاءُ مِنَ النِّسَاءِ وَ الطَّيْشُ مِنْ ذَوِي السُّلْطَان‏
نُه چيز زشت است، اما از نه گروه زشت‏تر: درماندگى و ناتوانى از دولتمردان؛ بخل از ثروتمندان؛ زود خشمى از دانشمندان؛ حركات بچگانه از ميانسالان؛ جدايى حاكمان از مردم؛ دروغ از قاضيان؛ بيمارى كهنه از پزشكان؛ بدزبانى از زنان و سختگيرى و ستمگرى از سلاطين.
دعائم الإسلام ج 1، ص 83

حدیث (9) پيامبر صلى ‏الله ‏عليه‏ و ‏آله درباره حکومت فرمودند:


اَلْعَدْلُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى الاُمَراءِ اَحْسَنُ، وَ السَّخاءُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى الاَغْنياءِ اَحْسَنُ، اَلْوَرَعُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى الْعُلَماءِ اَحْسَنُ، اَلصَّبْرُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى الْفُقَراءِ اَحْسَنُ، اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى الشَّبابِ اَحْسَنُ، اَلْحَياءُ حَسَنٌ وَلكِنْ فِى النِّساءِ اَحْسَنُ؛
عدالت نيكو است اما از دولتمردان نيكوتر، سخاوت نيكو است اما از ثروتمندان نيكوتر؛ تقوا نيكو است اما از علما نيكوتر؛ صبر نيكو است اما از فقرا نيكوتر، توبه نيكو است اما از جوانان نيكوتر و حيا نيكو است اما از زنان نيكوتر.
نهج الفصاحه ص578 ، ح 2006

حدیث (10) امام صادق علیه السلام درباره حکومت فرمودند:


لا تُشـاوِر اَحمَق وَ لا تَستَعِنَّ بَکَذّابٍ وَ لا تَثق بِمَوَدَهِ مُلُوک؛
با احمق مشورت نکن و از دروغگو یارى مجو و به دوستى زمامداران اعتماد مکن.
بحار الانوار(ط-بیروت) ج 75 ، ص 230

حدیث (11) پیامبر اکرم صلی الله‏ عليه‏ و ‏آله درباره حکومت فرمودند:


کَما تَکُونُوا یوَّلی عَلَیکُم.
هر طور باشید همانگونه بر شما حکومت می شود.
نهج الفصاحه ص 616 ، ح 2182

حدیث (12) امام علی علیه السلام درباره حکومت فرمودند:


قُمْ عَنْ مَجْلِسِكَ لِأَبِيكَ وَ مُعَلِّمِكَ وَ إِنْ [لَوْ] كُنْتَ اَمیراً
به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هرچند فرمان روا باشی.
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 435 ، ح 9970

حدیث (13) امام علی علیه السلام درباره حکومت فرمودند:


الجُنودُ عِزُّ الدِّينِ و حُصُونُ الوُلاةِ.
سربازان، مايه عزّت دين و دژهاى واليان ‏اند.
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 333 ، ح 7671
advertising