گذری بر زندگی شاعروریاضیدان حکیم ابوالقاسم عمر خیامغیاث الدین ابوالفتح، عمر بن ابراهیم خیام (خیامی) در سال 439 هجری در شهر نیشابور و در زمانی به دنیا آمد که ترکان سلجوقی بر خراسان، ناحیه ای وسیع در شرق ایران، تسلط داشتند. وی در زادگاه خویش به آموختن علم پرداخت و نزد عالمان و استادان برجسته آن شهر از جمله امام موفق نیشابوری علوم زمانه خویش را فراگرفت و چنانکه گفته اند بسیار جوان بود که در فلسفه و ریاضیات تبحر یافت. خیام در سال 461 هجری به قصد سمرقند، نیشابور را ترک کرد و در آنجا تحت حمایت ابوطاهر عبدالرحمن بن احمد , قاضی القضات سمرقند اثربرجسته خودرادر جبرتألیف کرد.
گذری بر زندگی شاعروریاضیدان حکیم ابوالقاسم عمر خیام

خیام سپس به اصفهان رفت و مدت 18 سال در آنجا اقامت گزید و با حمایت ملک شاه سلجوقی و وزیرش نظام الملک، به همراه جمعی از دانشمندان و ریاضیدانان معروف زمانه خود، در رصد خانه ای که به دستور ملکشاه تأسیس شده بود، به انجام تحقیقات نجومی پرداخت. حاصل این تحقیقات اصلاح تقویم رایج در آن زمان و تنظیم تقویم جلالی (لقب سلطان ملکشاه سلجوقی) بود.
در تقویم جلالی، سال شمسی تقریباً برابر با 365 روز و 5 ساعت و 48دقیقه و 45 ثانیه است. سال دوازده ماه دارد 6ماه نخست هر ماه 31 روز و 5ماه بعد هر ماه 30 روز و ماه آخر 29 روز است هر چهارسال، یکسال را کبیسه می خوانند که ماه آخر آن 30 روز است و آن سال 366 روز است هر چهار سال، یکسال را کبیسه می خوانند که ماه آخر آن 30 روز است و آن سال 366 روز می شود در تقویم جلالی هر پنج هزار سال یک روز اختلاف زمان وجود دارد در صورتیکه در تقویم گریگوری هر ده هزار سال سه روز اشتباه دارد.

بعد از کشته شدن نظام الملک و سپس ملکشاه، در میان فرزندان ملکشاه بر سر تصاحب سلطنت اختلاف افتاد. عدم توجه به امور علمی و دانشمندان و رصدخانه، خیام را بر آن داشت که اصفهان را به قصد خراسان ترک کند. وی باقی عمر خویش را در شهرهای مهم خراسان به ویژه نیشابور و مرو که پایتخت فرمانروائی سنجر (پسر سوم ملکشاه) بود، گذراند. در آن زمان مرو یکی از مراکز مهم علمی و فرهنگی دنیا به شمار می رفت و دانشمندان زیادی در آن حضور داشتند. بیشتر کارهای علمی خیام پس از مراجعت از اصفهان در این شهر جامه عمل به خود گرفت.استعداد شگرف خیام سبب شد که وی در زمینه های دیگری از دانش بشری نیز دستاوردهایی داشته باشد. از وی رساله های کوتاهی در زمینه هایی چون مکانیک، هیدرواستاتیک، هواشناسی، نظریه موسیقی و غیره نیز بر جای مانده است. اخیراً نیز تحقیقاتی در مورد فعالیت خیام در زمینه هندسه تزئینی انجام شده است که ارتباط او را با ساخت گنبد شمالی مسجد جامع اصفهان تأئید می کند

- خیام آثار علمی و ادبی بسیار تالیف نمود که معروفترین آنها هفده رساله است بسیاری عقیده دارند که مثلث حسابی پاسکال را باید مثلث حسابی خیام نامید و برخی پا را از این هم فراتر گذاشته اند و معتقد اند که دو جمله ای نیوتون را باید دوجمله ای خیام نامید
- یکی از برجسته ‌ترین کارهای خیام را می‌توان سر و سامان دادن گاه شماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک، که در دوره پادشاهی ملک‌ شاه سلجوقی بود، دانست. وی بدین منظور مدار گردش کره زمین به دور خورشید را تا 14رقم اعشار محاسبه نمود. سروسامان دادن در 25 فروردین 458 هجری خورشیدی انجام شد.
-خیام در مقام ریاضی ‌دان و ستاره شناس پژوهش ها و نوشته ‌های مهمی دارد. از جمله آن‌ها رسالة فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله است که در آن از جبر عمدتاً هندسی خود برای حل معادلات درجه سوم استفاده می‌کند. او معادلات درجه دوم را از روش‌های هندسی اصول اقلیدس حل می‌کند. نخستین کسی بود که گفت معادله درجه سوم را نمی‌توان عموماً با تبدیل به معادله‌ های درجه دوم حل کرد، ولی می‌توان با بکار بردن مقاطع مخروطی به حل آن دست یافت.
خیام زندگی‌اش را به عنوان ریاضیدان و فیلسوفی شهیر سپری کرد، در حالی‌که هم دوره‌هایش از رباعیاتی که امروز مایه شهرت و افتخار او هستند بی خبر بودند. هم دوره های خیام نظیر نظامی عروضی یا ابوالحسن بیهقی از شاعری خیام یادی نکرده اند. صادق هدایت نخستین کسی در ایران دانسته شده است که برای تشخیص رباعیات اصیل خیام دست به کاری پژوهشی زده است

سرانجام عُمَر خَیّام نیشابوری در 12 آذر 510 در 81 سالگی درگذشت و با مرگ او یکی از درخشان ترین صفحات تاریخ اندیشه در ایران بسته شد.
Advertising
Advertising
آخرین های علمی تکنولوژی
رمان فلسفی برادران کارامازوف اثر داستایوفسکی

رمان فلسفی برادران کارامازوف اثر داستایوفسکی

آموزش  بافت وسایل حصیری خطه گیلان

آموزش بافت وسایل حصیری خطه گیلان

تردمیل آبی دستگاهی برای آینده

تردمیل آبی دستگاهی برای آینده

11 خاصیت سیب درختی  برای انواع بیماری

11 خاصیت سیب درختی برای انواع بیماری

Advertising
محبوبترین های علمی تکنولوژی
مراسم ازدواج پرنسس یوژنی یکی از نوادگان ملکه ی انگلیس

مراسم ازدواج پرنسس یوژنی یکی از نوادگان ملکه ی انگلیس

معرفی بهترین برنامه دانلود رایگان و پخش موسیقی برای اندروید

معرفی بهترین برنامه دانلود رایگان و پخش موسیقی برای اندروید

طرز تهیه پیتزا مخلوط

طرز تهیه پیتزا مخلوط

قره کلیسا قدیمی ترین کلیسای ایران در چالدران

قره کلیسا قدیمی ترین کلیسای ایران در چالدران

Advertising
توصیه شده علمی تکنولوژی
تعداد کاربران بازی For Honor از مرز 15 میلیون نفر عبور کرد

تعداد کاربران بازی For Honor از مرز 15 میلیون نفر عبور کرد

ماست پرچرب ماده موثردرکاهش وزن

ماست پرچرب ماده موثردرکاهش وزن

ماهی اسکار ماهی محبوب آکواریوم

ماهی اسکار ماهی محبوب آکواریوم

دانه چیا یک ماده رژیمی خوشمزه

دانه چیا یک ماده رژیمی خوشمزه

Advertising